KÖŞE YAZISI: KELİMELERİN SUSTUĞU YERDEKİ DAHİ: CHARLIE CHAPLIN VE SESSİZLİĞİN ÇIĞLIĞI

İletişimin saniyelerle ölçüldüğü, kelimelerin ekranlardan üzerimize yağdığı ve "gürültünün" adeta hayatımızın merkezine yerleştiği bu modern çağda, durup bir an "sessizliğin" gücünü düşünmek ne kadar mümkün?

Sahne ışıklarının altında, mikrofon elinde kelimelerle kitleleri yönlendiren bir sunucu olarak, bazen en güçlü, en yıkıcı ve en etkileyici ifadenin aslında hiç konuşmamak olduğunu çok iyi bilirim. Bir bakışın, küçük bir mimiğin veya bir duruşun binlerce kelimeye bedel olduğu o büyülü anlar... İşte bu gerçeği dünyaya en kusursuz, en zarif şekilde kanıtlayan adam, o bol pantolonu, dar ceketi, melon şapkası ve ikonik bastonuyla sinema tarihinin gelmiş geçmiş en büyük dehasıydı: Charlie Chaplin.

Chaplin, yalnızca siyah beyaz ekranlarda bizi güldüren o sevimli "Şarlo" (The Tramp) değildi. O; insanlığın hüznünü, yoksulluğunu, umutlarını ve modern dünyanın acımasızlığını hiç konuşmadan tüm dünyaya haykıran bir filozof, evrensel bir hikaye anlatıcısıydı.

Onun dehası, komedinin içine sakladığı o derin trajedide gizliydi. Kendi deyimiyle, "Hayat yakından bakıldığında bir trajedi, uzaktan bakıldığında ise bir komedidir." Chaplin, insan doğasının bu karmaşık yapısını öylesine muazzam bir beden diliyle ekrana taşıdı ki, dünyanın diğer ucunda, farklı bir dili konuşan biri bile onun gözlerindeki o ince hüznü anında hissedebildi. Çünkü gerçek sanatın alt yazılara veya çevirmenlere ihtiyacı yoktur; o doğrudan ruha konuşur.

Bugün Modern Zamanlar (Modern Times) filmine dönüp baktığımızda, makineleşen ve ruhsuzlaşan bir dünyada insanın nasıl bir dişliye dönüştüğünü görürüz. Büyük Diktatör (The Great Dictator) ile dünyanın en karanlık döneminde gücün ve zorbalığın karşısına sadece zekası ve ironisiyle dikilen o cesur adamı izleriz. Chaplin bize; güldürmenin sadece bir eylem değil, aynı zamanda en keskin eleştiri silahı olduğunu gösterdi.

Bizler bugün podyumlarda, sahnelerde veya ekranlarda bir auranın, bir duruşun ya da doğru bir vücut dilinin ne kadar önemli olduğunu konuşuyoruz. Oysa Chaplin, beden dilinin alfabesini bundan tam bir asır önce yazdı. Bir bastonu çevirişinde hayatın dalgasını geçen bir isyan, hüzünlü bir gülümsemesinde ise dünyadaki tüm acılara rağmen hayatta kalma arzusu vardı.

Gürültünün ve hızın içinde kaybolduğumuz bugünlerde, belki de hepimizin ihtiyacı olan şey Chaplin’in o sessiz ama çok şey anlatan siyah beyaz dünyasına dönüp bir bakmak. Çünkü kelimelerin anlamını yitirdiği bir çağda, zarafet ve gerçek sanat fazla sese ihtiyaç duymaz.

Bazen en büyük alkışı, en güzel susanlar hak eder. Tıpkı yüzümüzdeki tebessümün ve içimizdeki hüznün ebedi mimarı Charlie Chaplin gibi...

Işıkla ve sanatla kalın.

Cansu ÖRMECİ
(Sunucu / Yazar)